Rola przeszłości w życiu bohaterów „Nad Niemnem” Elizy Orzeszkowej - plan wypracowania - klp.pl
Streszczenia i opracowania lektur szkolnych klp klp.pl Lektury Analizy i interpretacje Motywy literackie Epoki
Wstęp
1. „Nad Niemnem” Elizy Orzeszkowej jako powieść poruszająca ważne kwestie dla zniewolonego wówczas narodu polskiego.

2. Akcja powieści rozgrywa się w dwóch czasach – teraźniejszym dla bohaterów dzieła oraz przeszłym, przenoszącym czytelnika poprzez retrospekcje w czas powstania styczniowego, które jest nadal żywe w pamięci tych, którzy je przeżyli, determinuje ich życie oraz życie młodszego pokolenia.

3. Równie ważnym czynnikiem, kształtującym życie mieszkańców zaścianka są dzieje Jana i Cecylii, mitycznych założycieli rodu Bohatyrowiczów.

Rozwinięcie
I. Wpływ przeszłości na życie starszego pokolenia:

1. Benedykt Korczyński:
a) podstawowe informacje o bohaterze.
b) przed wybuchem powstania popierał idee narodowowyzwoleńcze i równościowe, wierzył w możliwość przeprowadzenia reform rolniczych.
c) w czasie powstania stracił dwóch starszych braci: Andrzeja, który poległ w trakcie walk oraz Dominika, który po zesłaniu na Sybir, uległ procesowi rusyfikacji i na stałe osiadł w Rosji.
d) po powstaniu stara się za wszelką cenę utrzymać rodowy majątek, który upada w wyniku kolejnych represji zaborcy. Żyje w nieustannej trosce, jest osamotniony w swym trudzie, czasami ma wrażenie, że jego praca jest bezsensowna.
e) przytłoczony zmartwieniami i obowiązkami zapomniał o wartościach, w imię których walczyli jego bracia, o przyjaźni z Bohatyrowiczami. Z czasem popadł w konflikt z mieszkańcami zaścianka.
f) sporadycznie odwiedza Mogiłę, szukając tu ukojenia i otuchy.

2. Marta Korczyńska:
a) podstawowe informacje o bohaterce.
b) przed wybuchem powstania często odwiedzała zaścianek. Była zakochana ze wzajemnością w Anzelmie Bohatyrowiczu, wiązała z nim nadzieje na szczęśliwą przyszłość.
c) klęska powstania pogłębiła rozdźwięk między dworem a zaściankiem, uniemożliwiła realizację idei równościowych. Marta odrzuciła miłość ukochanego, obawiając się wstydu i ciężkiej pracy.
d) z biegiem lat stała się kobietą osamotnioną, rozgoryczoną i smutną. Żyje wspomnieniami o niespełnionej miłości, a sensem jej życia staje się praca, której tak bardzo się bała.

3. Anzelm Bohatyrowicz:
a) podstawowe informacje o bohaterze.
b) brał udział w walkach powstańczych, popierał równouprawnienie klas. Był świadkiem śmierci powstańców.
c) po klęsce powstania utracił ukochaną kobietę, popadł w melancholię, utracił zdrowie i przez dziesięć lat nie opuszczał łoża.
d) zaopiekował się synem poległego brata, wychowując go na prawego człowieka i wpajając mu poszanowanie wartości patriotycznych.
e) pomimo upływu lat często dręczą go bolesne wspomnienia. W głębi serca pozostał wiernym ideom powstańczym, o które walczył. Sens życia widzi w pracy, która sprawia mu radość.

4. Andrzejowa Korczyńska:
a) podstawowe informacje o bohaterce.
b) przed powstaniem podzielała idee męża i jego dążenia, lecz nie potrafiła przełamać swej wyniosłości względem chłopów.
c) w czasie powstania utraciła ukochanego męża, co zaważyło na jej dalszym życiu. Przywdziała żałobne suknie i poświęciła się wychowywaniu jedynego syna, darząc go ślepą miłością i uwielbieniem.
d) po latach uświadomiła sobie, że źle wychowała Zygmunta i poniosła klęskę jako matka. Z pietyzmem pielęgnuje pamięć o mężu.

II Wpływ przeszłości na życie młodszego pokolenia:
1. Jan Bohatyrowicz:
a) podstawowe informacje o bohaterze.
b) w chwili wybuchu powstania był małym chłopcem, pamięta pożegnanie z ojcem, powrót Anzelma. To właśnie Jan zaniósł do Korczyna wiadomość o śmierci Andrzeja.
c) z głębokim szacunkiem pielęgnuje pamięć o poległym ojcu, często odwiedza Mogiłę, opowiada Justynie o tragicznych wydarzeniach, jakie rozegrały się w nadniemeńskich lasach.
d) Anzelm wychował go na prawego i szlachetnego człowieka, znającego wartość patriotyzmu i obowiązku wobec ziemi ojczystej.

2. Zygmunt Korczyński:
a) podstawowe informacje o bohaterze.
b) Zygmunt nie pamięta czasów powstania, nie pamięta ojca, który poległ w trakcie walk. Wychowany przez zapatrzoną w jedynaka matkę, nie mając odpowiedniego wzorca męskiego, wyrósł na człowieka egoistycznego, skierowanego wyłącznie na zaspokajanie własnych potrzeb, kosmopolitę i ignoranta.
c) dla Zygmunta udział ojca w powstaniu był szaleństwem i przyczynił się do pozbawienia go części należnego majątku. Nie szanuje pamięci ojca, nie jest przywiązany do ziemi rodowej i namawia matkę do sprzedania Osowców. Nie potrafi również być dobrym gospodarzem, nie chce pracować, a chłopów nazywa „bydłem”. Nie przywiązuje wagi do wartości, w imię których poległ jego ojciec.

3. Justyna Orzelska:
a) podstawowe informacje o bohaterce.
b) nie pamięta czasów powstania i przez wiele lat nie interesowała się zagadnieniami patriotycznymi. Rozmowy z Janem, jego opowieść o czasach powstania, którą po raz pierwszy usłyszała przy Mogile, budzą w niej tożsamość narodową i uczą szacunku wobec ojczyzny.

III Wpływ historii Jana i Cecylii na ród Bohatyrowiczów:
1. Dla rodziny Bohatyrowiczów ważnych czynnikiem, kształtującym ich osobowość, jest historia, związana z legendarnymi założycielami rodu. Pokrótce przybliż legendę o Janie i Cecylii.

2. Legenda o parze kochanków, przekazywana z pokolenia na pokolenie, uczy Bohatyrowiczów szacunku wobec idei, jakie przekazywała, wiary we własną wartość i przypomina o czasach świetności rodu.

Zakończenie
Przeszłość odgrywa znaczącą rolę w życiu bohaterów powieści Elizy Orzeszkowej. Przypomina o wartościach, które powinny być dla nich aktualne, determinuje ich zachowanie i kształtuje ich charaktery. Dla niektórych jest czasem, z którym wiążą się bolesne wspomnienia, dla innych – źródłem odkrywania własnej tożsamości narodowej.


Polecasz ten artykuł?TAK NIEUdostępnij


  Dowiedz się więcej
1  Nad Niemnem - streszczenie
2  Konflikty pokoleń w Nad Niemnem, ideowa wymowa utworu
3  Tendencje pozytywistyczne w „Nad Niemnem” Elizy Orzeszkowej - plan wypracowania



Komentarze: Rola przeszłości w życiu bohaterów „Nad Niemnem” Elizy Orzeszkowej - plan wypracowania

Dodaj komentarz (komentarz może pojawić się w serwisie z opóźnieniem)
Imię:
Komentarz:
 





Streszczenia książek
Tagi: