Tendencje pozytywistyczne w „Nad Niemnem” Elizy Orzeszkowej - plan wypracowania - klp.pl
Streszczenia i opracowania lektur szkolnych klp klp.pl Lektury Analizy i interpretacje Motywy literackie Epoki
Wstęp
1. „Nad Niemnem” Elizy Orzeszkowej jako wyraz rozczarowania pisarki ideami pozytywistycznymi i klęską powstania, wraz z którą nastąpił kres wspólnoty pracy, zamierzeń i walki.

2. Autorka nie dokonuje pełnej krytyki pozytywizmu, lecz poprzez problematykę powieści podkreśla jak ważne w życiu społeczeństwa polskiego powinny być treści demokratyczne i kult pracy, postrzegane jako wielkie zdobycze cywilizacji. Wskazuje również na możliwości wdrażania idei pozytywistycznych.

Rozwinięcie
1. W „Nad Niemnem” Eliza Orzeszkowa porusza kwestie, związane z pozytywistycznymi hasłami pracy u podstaw i pracy organicznej, utylitaryzmem, wartością ziemi ojczystej i etosem pracy.

2. Praca organiczna:
a) wyjaśnij pojęcie „pracy organicznej”.

b) Orzeszkowa w „Nad Niemnem” ukazuje panoramiczny obraz szlachty polskiej pod koniec XIX wieku. Bohaterowie dzieła są przedstawicielami arystokracji, ziemiaństwa i częściowo schłopiałej szlachty zaściankowej. Porównaj styl życia wybranych bohaterów: Zygmunta Korczyńskiego, Teofila Różyca, Benedykta i Emilii Korczyńskich, Jana i Anzelma Bohatyrowiczów. Określ różnice między nimi. Co decyduje o wartości tych ludzi?

c) w problematykę dzieła autorka wpisała postulat przeprowadzenia reform i pojednania zwaśnionych stron. Dlaczego jest to tak ważne? Swoje przemyślenia odnieść do założeń hasła „pracy organicznej”.

3. Praca u podstaw:
a) zdefiniuj pojęcie „pracy u podstaw”.

b) w powieści Orzeszkowej głosicielem hasła „pracy u podstaw” jest Witold Korczyński – dzięki zdobytej w szkołach wiedzy chętnie udziela rad chłopom, pragnie wprowadzać zmiany usprawniające powadzenie gospodarstwa. Justyna Orzelska pragnie uczyć wiejskie dzieci. Jakie znaczenie dla przyszłości narodu mają działania Witolda i Justyny?

4. Utylitaryzm:
a) wyjaśnij pojęcie „utylitaryzmu”.

b) utylitaryzm w dziele Orzeszkowej jest jednym z mierników wartości człowieka. szczerą sympatię wzbudzają bohaterowie, którzy dzięki swojej pracy i postawie są użyteczni dla kraju i społeczności, w której żyją: Jan i Anzelm Bohatyrowiczowie. Ci, którzy wiodą próżniaczy tryb życia, pragną wyłącznie rozrywek i unikają pracy (Emilia, Zygmunt, Różyc) są bezużyteczni i nieszczęśliwi, skupieni wyłącznie na sobie. Zastanów się, czy praca i wysiłek Benedykta Korczyńskiego nosi znamiona utylitaryzmu?

5. Wartość ziemi ojczystej:
Orzeszkowa podkreśla wartość ziemi ojczystej, o którą należy szczególnie dbać ze względu na trudną sytuację narodu polskiego, oczekując na odzyskanie niepodległości. Ziemia ukazana jest jako idea ojczyzny, symbol trwałości narodu niezależnie od okoliczności politycznych. W jaki sposób przywiązanie do ziemi ojczystej u rodowej okazują Witold, Benedykt i Bohatyrowiczowie?

6. Etos pracy:
a) zdefiniuj pojęcie „etos pracy”.

b) praca w „Nad Niemnem” stanowi podstawowy miernik wartości człowieka, stanowi o jego godności, nadaje sens jego życiu i poczucie szczęścia. Dla Benedykta Korczyńskiego praca nierozerwalnie łączy się z umiłowaniem ziemi, uważa ją za sens swego życia i akt patriotyzmu. Marta Korczyńska – praca sprawia, że czuje się potrzebna, jest sensem jej egzystencji. Justyna Orzelska – w pracy odnajduje prawdziwą radość, dzięki niej jej życie staje się wartościowe. Jan i Anzelm Bohatyrowiczowie – praca daje im zadowolenie, poczucie godności i wolności, stanowi źródło utrzymania. Witold Korczyński – pracę postrzega jako obowiązek każdego obywatela wobec kraju.

Zakończenie
W powieści „Nad Niemnem” Eliza Orzeszkowa poruszyła ważne idee pozytywistyczne, wskazując jednocześnie możliwości ich realizacji. Zastanów się, jakie znaczenie miały dla ówczesnych Polaków miały postulaty pisarki.


Polecasz ten artykuł?TAK NIEUdostępnij


  Dowiedz się więcej
1  Nad Niemnem - streszczenie
2  Obrazy przeszłości w Nad Niemnem
3  Natura i człowiek w powieści Elizy Orzeszkowej „Nad Niemnem” - plan wypracowania



Komentarze: Tendencje pozytywistyczne w „Nad Niemnem” Elizy Orzeszkowej - plan wypracowania

Dodaj komentarz (komentarz może pojawić się w serwisie z opóźnieniem)
Imię:
Komentarz:
 





Streszczenia książek
Tagi: