„Nad Niemnem” a „Pan Tadeusz”
klp.pl Lektury Analizy i interpretacje Motywy literackie Epoki
Powieść Elizy Orzeszkowej: „Nad Niemnem” często jest porównywana do „Pana Tadeusza” Adama Mickiewicza. Co prawda, dzieło Mickiewicza napisane jest wierszem, a „Nad Niemnem” jest powieścią, lecz oba utwory określane są jako epopeje narodowe i można w nich odnaleźć wiele cech wspólnych.

Zarówno „Nad Niemnem”, jak i „Pan Tadeusz” nawiązują do ważnych i przełomowych wydarzeń w dziejach narodu polskiego. W dziele Mickiewicza jest to próba wywołania powstania na Litwie i nadzieje niepodległościowe, związane z przemarszem wojsk napoleońskich. W „Nad Niemnem” Orzeszkowa wielokrotnie przywołuje czasy powstania styczniowego, które w świadomości Polaków stało się symbolem walk wyzwoleńczych i pomimo upływu czasu jest nadal żywe w pamięci wielu bohaterów. Bohaterowie obu utworów są przedstawicielami tej samej warstwy społecznej – szlachty, a dzieła przybliżają czytelnikowi zwyczaje, obyczaje i kulturę szlachty w epoce, w której rozgrywa się akcja. Mickiewicz przedstawia szlachtę na przykładzie rodziny Sopliców i dobrzyńskiego zaścianka, Orzeszkowa ukazuje życie ziemiańskiej rodziny Korczyńskich i mieszkających w zaścianku Bohatyrowiczów. W obu dziełach jednym z wątków jest waśń między dwoma rodami i ich pojednanie dzięki małżeństwu przedstawicieli skłóconych rodzin.

Akcja obu dzieł rozpoczyna się od opisu dworów, a fabuła obfituje w liczne, niezwykle plastyczne i drobiazgowe opisy przyrody, które podkreślają piękno ojczystej ziemi i nadają jej charakter arkadii. Przyroda staje się uczestnikiem wydarzeń i odzwierciedla stan emocjonalny bohaterów. Elementem wspólnym dla „Pana Tadeusza” i „Nad Niemnem” jest również umiłowanie tradycji i kultywowanie jej przez kolejne pokolenie. W utworze Mickiewicza strażnikami przeszłości są mieszkańcy Soplicowa. U Orzeszkowej rola ta przypadła Bohatyrowiczom, którzy są szczególnie przywiązani do rodowej legendy i pamięci o powstaniu styczniowym i przekazują ją kolejnym pokoleniom. W obu utworach można odnaleźć treści narodowe i patriotyczne.

„Pan Tadeusz” i „Nad Niemnem” napisane są z epickim rozmachem, spokojną i rozlewną narracją. Utrzymane w patetycznym i wzniosłym tonie, stanowią świadectwo polskiej tradycji i polskiej obyczajowości minionych czasów.

Oznacz znajomych, którym może się przydać




  Dowiedz się więcej
1  Legenda o Janie i Cecylii
2  Konflikty pokoleń w Nad Niemnem, ideowa wymowa utworu
3  Charakterystyka pozostałych bohaterów Nad Niemnem



Komentarze
artykuł / utwór: „Nad Niemnem” a „Pan Tadeusz”







    Tagi: