Obrazy przeszłości w Nad Niemnem
klp.pl Lektury Analizy i interpretacje Motywy literackie Epoki
1. Przeszłość dawna – XVI wiek, legenda o Janie i Cecylii
Historia Jana i Cecylii, założycieli rodu Bohatyrowiczów, jest legendą z przeszłości opowiadaną wśród szlachty zaściankowej, niestety nie przez wszystkich pamiętaną. Historię tę upamiętnia mogiła małżeństwa, w powieści opowiada ją Justynie Anzelm. Historia ta ma symbolizować ciężką pracę, podporządkowywanie sobie natury bez niszczenia jej, miłość, opierającą się na zaufaniu i wysiłku w budowaniu wspólnego dobra. Nagrodą za pracę jest zauważenie tych wysiłków przez króla Zygmunta Augusta przez nadanie tytułu szlacheckiego.

2. Przeszłość bliższa – powstanie styczniowe 1863 r.
Powstanie styczniowe jest jednym z ważniejszych tematów powieści. Orzeszkowa jako dwudziestoletnia dziewczyna sama brała w nim czynny udział, znała Romulda Traugutta – ukrywała go w swoim domu, a potem odwoziła chorego do granicy Królestwa Polskiego. Dla autorki Nad Niemnem powstanie było przeżyciem przełomowym, przeżyciem, które bardzo wpłynęło na jej poglądy i psychikę. Świadczy o tym także fakt, że już pod koniec życia powróciła do tematu powstania w cyklu opowiadań Gloria victis, wydanych w 1910 r.

Powstanie styczniowe nie jest opisane w utworze bezpośrednio, w toku akcji, ale pamięć o nim jest żywa wśród części bohaterów, wspominane jest bardzo często na zasadzie retrospekcji. Co ciekawe, ani razu nie padają w powieści słowa “powstanie”, “rok 1863” itp. Było to związane z cenzurą – otwarcie o powstaniu pisać w latach 80. XIX wieku nie można było, dlatego Orzeszkowa uciekła się do tzw. języka ezopowego.
Język ezopowy – sposób formułowania wypowiedzi, przy którym treści – często moralizujące lub satyryczne – nie są wysławiane bezpośrednio, lecz występują pod osłonką alegorii, symboli lub wieloznacznych fabuł. Określenie pochodzi od imienia antycznego bajkopisarza greckiego, Ezopa (VI w. p.n.e.), któremu przypisuje się autorstwo bajek wprowadzających potraktowane stereotypowo postacie zwierzęce (np. lis jako uosobienie chytrości) dla pośredniego przedstawienia wad ludzkich. Językiem ezopowym posługuje się np. publicystyka polityczna czy literatura poddana silnym ograniczeniom cenzury.
Orzeszkowa nazwała ten język “językiem więziennym” – składają się na niego bowiem niedopowiedzenia, peryfrazy, aluzje. Poza tym niemym świadkiem walk powstańczych, a zarazem ich symbolem jest Mogiła.

strona:   - 1 -  - 2 - 


  Dowiedz się więcej
1  Konflikty pokoleń w Nad Niemnem, ideowa wymowa utworu
2  Obraz dworu w „Panu Tadeuszu” Adama Mickiewicza i „Nad Niemnem” Elizy Orzeszkowej - plan wypracowania
3  Praca miernikiem wartości człowieka w powieści Elizy Orzeszkowej „Nad Niemnem” - plan wypracowania



Komentarze
artykuł / utwór: Obrazy przeszłości w Nad Niemnem


  • do Claire to co ty wypisujesz to czyste brednie!szlachta mogła upraiwać ziemię,nawet własnymi rękami jeśli była biedna!nie wolno im było tylko brać ślubów z chłopami
    nati ()

  • Clarie dobrze ze historii nie zdajesz jak sądze :P Rzemiosło było dla szlachcica zniewaga a majatki ziemskie i praca na roli to w RP podstawa szlachectwa, im wiecej ziemi , pola tym szlachcic bardziej szlachecki .. podłoza mozna szukac juz w okolicach poczatków XV wielku , pozdrawiam maturzysta
    maturzysta :( ()

  • opracowanie niezłe, ale ta powieść to po prostu koszmar. Sam fakt, żeby Bohatyrowiczowie dostali szlachectwo za pracę to bujda, przecież szlachta nie mogła pracować i jak któryś ze szlachciców pracował to zabierano mu szlachectwo!!!
    Clarie ()

  • znakomite opracowanie naprawde trzeba pogratulowac!!!teraz sie przygotowuje sie do matury i to jest mi bardzo pomocne:)
    magda (magdalena_ap {at} o2.pl)

  • i o to mi chodzilo krotko i zwiezle:))
    viki (www.viktoria {at} interia.pl)



Dodaj komentarz (komentarz może pojawić się w serwisie z opóźnieniem)


Imię:
E-mail:
Tytuł:
Komentarz:
 





Tagi: